АСОСӢ

ПЕШГИРИИ ФАРБЕҲӢ
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

ПЕШГИРИИ ФАРБЕҲӢ

Фарбеҳӣ солҳои охир ба яке аз бемориҳои хавфноки сайёра мубаддал гардида, он тамоми кишварҳои ҷаҳонро нигарон кардааст. Оид ба пешгирии ин беморӣ суҳбате анҷом додем бо Фирузамоҳ Назарова – духтури беморхонаи Марказии ноҳияи Восеъ. – Фарбеҳӣ чӣ гуна беморӣ аст ва сабаби пайдоиши он дар чист? – Фарбеҳӣ беморие мебошад, ки бо чарббандии ҷисм алоқаманд буда, зиёдшавии вазни инсон нисбат ба меъёрҳои қабулгардида арзёбӣ мешавад. Нафароне, ки ба ин беморӣ гирифторанд бештар ба фишорбаландӣ, диабети қанд, ва саратон дучор мешаванд. Аввалин сабаби дучор гардидан ба ин беморӣ пурхурӣ мебошад, яъне аз меъёр зиёд истеъмол намудани хурокҳои серғизо ва таомҳои дорои миқдори зиёди каллория, аз қабили маҳсулоти хамирӣ, гӯштӣ, серравған, шакар, маҳсулоти қаннодӣ ва ғайра. – Роҳҳои пешгирии бем...
ҲУҚУҚИ ИНСОН  ДАР ДАВЛАТИ ҲУҚУҚБУНЁД
АСОСӢ, Дохилӣ, ЖУРНАЛ, Матбуот

ҲУҚУҚИ ИНСОН ДАР ДАВЛАТИ ҲУҚУҚБУНЁД

«Мо дар як замони на чандон тулонӣ тавонистем, ки аз тариқи Конститутсия ва дигар санадҳои қонунгузорӣ меъёрҳои бунёдии фаъолияти давлати демократӣ – асосҳои сохти давлатдории демократӣ, моҳияти дунявӣ ва иҷтимоии он, муқаддас будани ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, гуногунандешии сиёсӣ, таъсиси парламенти касбӣ, кафолати адолати судӣ ва баробар будани ҳамаро дар назди қонун, инчунин, озодии виҷдонро эълон ва таъмин намоем». Эмомалӣ Раҳмон Пас аз ба даст овардани Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳи бунёди давлати демократӣ ва ҳуқуқбунёдро, ки дар он ҳуқуқҳои инсон мавқеи муҳимро ишғол менамоянд, пеша намуд. Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд зинаи муайянкунандаи рушди давлат ва ҷомеаи мустақили Тоҷикистон ба шумор мераванд. Дар моддаи 5 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон омадааст, ки...
Зани солим – ҷомеаи солим
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

Зани солим – ҷомеаи солим

Хуб шуд, ки зан ба давлат ёр шуд, Мамлакат аз дасти зан гулзор шуд. Мирзо Турсунзода   Он чӣ, ки дастони пурэъҷози Зан – модар меофарад, олитарин намунаи ҳунар аст. Ба кадом соҳа ва навъҳои ҳунар, ки таваҷҷуҳ кунем, дар онҳо нақши осори ақли равшан, нигоҳи дақиқ ва таҷаллии шамъи истеъдоди занонро метавонем равшан бубинем. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ саъй кард, ки мавқеи занону бонувон баланд гардад ва шахсияту истеъдоди онҳо ба таври шоиста рушд кунад. Хушбахтона, имрӯз занону бонувони тоҷик дар ҳама соҳа садоқатмандона хизмат карда истодаанд. Боиси ифтихор аст, ки дар соҳаи тибби ҷумҳурӣ занони мо ҷойгоҳи хос доранд. Ва мо табибон доимӣ ...
Терроризм  – зуҳуроти номатлуб
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, Дохилӣ, ЖУРНАЛ, Матбуот, Хабарҳо

Терроризм – зуҳуроти номатлуб

Экстремизм ва терроризм ҳамчун ҷинояти мудҳиши байналмилалӣ хатари ҷиддӣ ба амният ва суботи ҷомеаи ҷаҳонӣ мебошад. Ҳамин аст, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти сарварии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ин зуҳуроти номатлуб муборизаи беамон мебарад. Кишвари мо дар ин самт як зумра  қонун, санадҳои ҳуқуқиро қабул намудааст. Аз ҷумла: Қонуни ҶТ "Дар бораи мубориза бар зидди терроризм" (соли 1999), Қонуни ҶТ "Дар бораи муқовимат ба экстремизм" (соли 2020), Фармони Президенти ҶТ “Дар бораи тадбирҳои пурзӯр кардани мубориза бо терроризм” (аз 21-уми апрели соли 1997, №707), Барномаи давлатии ҶТ оид ба пурзӯр намудани мубориза бар зидди терроризм барои солҳои 2000-2003,  Стратегияи миллии ҶТ оид ба муқовимат ба экстремизм ва терроризм барои солҳои 2016-2020, Фармони Президенти ҶТ а...
Раҳнаварде  дар олами ҳунар
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, Дастовардҳои соҳа, ЖУРНАЛ, Матбуот

Раҳнаварде дар олами ҳунар

Нафистарину зеботарин ҳунар ин санъати театру кино аст, ки ҳунармандон бо офаридани нақше шодиву нишот ва шебу фарози рӯзгори моро дар он таҷассум месозанд. Кино чун ҷузъи таркибии фарҳанги ҳар як қавму миллат маҳсуб ёфта, таърих, ҳунар ва анъанаҳои неки гузаштагону имрӯзиёнро инъикос намуда, ба оламиён муаррифӣ менамояд. Оғози парвоз Агар бедорхобиҳои филмноманависон намешуд, агар тахайюли зебоиофарӣ ва такмилсозии асар ё сенарияи филм аз ҷониби коргардонҳо намешуд, агар онҳо бо диду нигоҳи тоза ҳунармандонро барои офаридани нақше уҳдадор намекарданд, агар заҳмати наворбардору тарроҳи либос, рассоми саҳна ва рӯшноидиҳандаи майдони ҳунар намебуд, филми хуберо тамошо карда, наметавонистем. Вақте дар дил рағбати навиштан дар мавриди синамо пайдо шуд, беихтиёр исми Нигина Раҷабова ба х...
Истилоҳоти ҳуснороӣ  дар забони тоҷикӣ
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

Истилоҳоти ҳуснороӣ дар забони тоҷикӣ

Таҳия, танзим ва ҳамгунсозии истилоҳоти соҳавӣ яке аз масъалаҳои муҳим дар роҳи рушди забони давлатӣ ба шумор меравад. Чунки истиқлоли забонӣ дар ҷаҳони имрӯза бидуни ҳалли мушкилоти истилоҳшиносӣ хаёли хом аст. Баҳри иҷрои чунин мақсадҳо, Шурои ҷумҳуриявии ҳамгунсозии истилоҳоти Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати татбиқи тадбирҳои муассир барои ташаккули забони тоҷикӣ ҳамчун забони илм ва танзими истилоҳот дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ба таври муназзам дар ҳамкорӣ бо мутахассисони  соҳавӣ фаъолият менамояд. Масъалаи истилоҳофаринӣ танҳо сохтану ёфтани  ягон мафҳум ба забони тоҷикӣ набуда, балки он  масъалаи рушду густариш ва инкишофи ҳар як забон аст, ки ҳастии маънавии онро ифода мекунад. Истилоҳи як соҳа метавонад дар соҳаи дигаре маънои...
Мардуми мо  бо шеър нафас мекашад
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

Мардуми мо бо шеър нафас мекашад

Фарзонаи Хуҷандӣ – яке аз маъруфтарин шоири муосири тоҷик 60-сола шуд. Ба ин муносибат рӯзноманигор Одил Нозир бо эшон суҳбате анҷом дод, ки ҷавҳари онро пешниҳоди шумо – хонандаи маҷаллаи “Фирӯза” менамоем. – Аз кадом вақт дарк кардед, ки шеър роҳи баён кардани ормонҳоятон аст? Яъне, чӣ тавр ба гуфтани шеър оғоз кардед? – Аз рӯзгори кӯдакӣ ба сухани мавзун муҳаббат доштам ва худам ҳам ҳуруфе чанд пайи ҳам мечидам. Оҳиста-оҳиста ин навиштаҳо инсонҳои пазиранда ёфтанд. – Вақте ашъори Шуморо аз даврони ҷавонӣ то имрӯз мехонем, гардишҳоеро дар эҷодиётатон мушоҳида мекунем. Чӣ омилҳо ба эҷодиёти шумо таъсиргузор буданд? – Як муддати том, зери таъсири ҳуруфи офтобии устод Лоиқ будам ва ҳанӯз ҳам аз он таъсир ва таассуроти рӯшану мунавваркунанда берун наомадаам. Як муддати дигар...
Зану зиндагӣ
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

Зану зиндагӣ

Зану зиндагӣ аз табори ҳаманд, Зи як решаву баргу бори ҳаманд. Ба рағми хазон парчамафшони ишқ, Зану зиндагӣ зиндадори ҳаманд.  Бале, воқеан ҳам зан оинаи поку беғубор, инъикоси симои зоҳирӣ ва ботинии ҳар халқу миллат ва давлат аст. Президенти Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон фармудаанд: «Мо занони равшанфикр, бомаърифат, соҳибилм ва ҳамқадами замон бисёр дорем, занону бонувони бонангу номуси кишвар ҳамон рисолати хосу азалии худро ба ҷо оварда, бо фазлу ҳикмат ва бо меҳру муҳаббат моро аз ҳама эҳсосоти пок ва ҳаётбахшу офаридгор саршор мегардонанд». Донишманди маъруф, доктори илмҳои педагогика, профессор, академики Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон Каримова Ирина Холовна аз зумраи чунин бонувони равшанфикру бомаърифат ва соҳ...
Аввалин ситораи  балети тоҷик
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

Аввалин ситораи балети тоҷик

Конибодом гӯшаи хушманзараи диёри Тоҷикистон буда, зодгоҳи шахсиятҳои барӯманд мебошад, ки яке аз онҳо аввалин балеринаи тоҷик Лутфия Зоҳидова (1925–1995) аст. Соли 1934 волидайнаш ба Сталинобод (ҳоло Душанбе) кӯчида омоданд. Дар ибтидо Лутфия орзу дошт, ки муаллима шавад. Пас аз хатми мактаби ҳафтсола ба Омӯзишгоҳи омӯзгории занонаи Душанбе дохил шуд. Дар баробари машғулияти асосӣ, дар маҳфили ҳаваскорони санъати омӯзишгоҳ иштирок мекард ва дере нагузашта миёни сарояндагону раққосони ҳаваскор шинохта шуд. Соли 1936 дар шаҳри Сталинобод озмуни толибилмони омӯзишгоҳҳои мусиқӣ дар бахшҳои пианинанавозӣ, скрипка, рақс, сурудхонӣ баргузор гардид, ки Лутфия Зоҳидова рақси миллии “Липар”-ро бо маҳорати баланд иҷро карда, ғолиб омад. Дар ин чорабинӣ Қаҳрамони Тоҷикистон Шириншоҳ Шоҳтемур (...
«Сада» муборак
АСОСӢ, Матбуот, Хабарҳо

«Сада» муборак

Имрӯз, 1-уми феврал дар Боғи фарҳангӣ-фароғатии ба номи Абулқосим Фирдавсии шаҳри Душанбе яке аз ҷашнҳои бостонии тоҷикон ва мероси муқаддаси ниёконамон- Сада бо шаҳомати хоса таҷлил гардид, суратгузориш аз макони баргузории ин чорабинӣ. Маркази матбуоти Вазорати фарҳанг