Мақолаҳо

ШАҲЗОДА ХАТУН  – БОНУ БУХОРХУДОТ
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

ШАҲЗОДА ХАТУН – БОНУ БУХОРХУДОТ

Дар сафҳаҳои таърихи давлатдориву низомӣ, забону адаб ва фарҳанги таърихи миллати мо – тоҷикон дар баробари мардони номовари тоҷик, аз қабили Абумуслими Хуросонӣ, Рустами Дастон, Тоҳири Пӯшангӣ, Шоҳ Исмоили Сомонӣ, Куруши Кабир, Дориюши Бузург, Фаридун, Шоҳ Ҷамшед, Ораши Камонвар, Зардушт – паёмбари порсӣ, ҳамчунин, бонувони қаҳрамон кам нестанд. Дар саҳифаҳои таърихамон занони шуҷоъ ва қаҳрамону маърифатпарвари тоҷик дар қатори Робиаи Балхӣ – модари адабиёти тоҷикӣ-порсӣ, Султон Разияи Ғурӣ – шоҳи Ҳинд, ки тахминан 25 сол дар шабакаҳои Қораи Ҳинд ҳукумат дошт, Фараҳнози Балхӣ, ки ба ҷавонии хеш нигоҳ накарда, 6 моҳ бар ҳифзи мардумаш ҷонфидоӣ кардаву зидди чингизиён ҷангида, қурбон шудааст, Зебуннисо – духтари шоҳ Аврангзеб, ки дар Ҳинд дар ҳавзаи тамаддунии мо бо дурри лафзи дарӣ ғаз...
Дилбохтаи  шеъри тару зебоӣ
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

Дилбохтаи шеъри тару зебоӣ

Мактаби радиои Тоҷикистон як мактаби бузурги тарбияи кадрҳои шоиста аст. Дар давоми зиёда аз 95 сол дар ин боргоҳи сухан ва илму адаб садҳо ровӣ, рӯзноманигор, шоир, олим ва нависанда сабақ омӯхта ба камолоти маънавӣ расида, шуҳратёр шудаанд. Имрӯз мо аз номи неки Лоиқ Шералӣ, Қутбӣ Киром, Аминҷон Шукӯҳӣ, Маҳмуди Воҳид, Убайд Раҷаб, Сорбон, Баҳром Фирӯз, Иноят Насриддин ва дигарон, ки шогирдони ин мактабанд, ифтихор мекунем. Қаҳрамони мақолаи мо Аълочии телевизион ва радио, муҳаррири варзида, наттоқи дараҷаи олӣ Мағфират Зарифӣ ҳам дар ин мактаби овозадор касби камол кардааст. Ба олами рӯзноманигорӣ омадани Мағфират Зарифӣ бесабаб нест. Падару модари фазилатманду фарҳангдӯсташ, ки яке омӯзгору дигаре китобдор буданд, саъй карданд, ки фарзандони худро аз хурдӣ ба дунёи илму ҳунар ҳидо...
Оилаи солим –ҷомеаи солим
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, Дастовардҳои соҳа, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Хабарҳо

Оилаи солим –ҷомеаи солим

Дар фарҳанги мардуми куҳанбунёди тоҷик оила ҳамчун арзиши муқаддас шинохта мешавад. Осоиши инсон ва муваффақияти фарзандонро гузаштагони мо аз баракати хонаводаи солим медонанд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид доштанд, ки «Оила ниҳоди асосии ҷомеа, манбаи парваришу тарбияи неруи солими зеҳниву ҷисмонӣ ва идомадиҳандаи наслҳо маҳсуб мешавад. Агар ободиву суботи ҷомеа аз осоишу оромии ҳар як оила вобаста бошад, дар навбати худ ободии ҳар як хонадон аз руҳияи поку созанда, сатҳи маърифат ва саломатии Зан-Модар вобаста аст». Воқеан, оила арзиши муқаддасу қадимиест, ки ба эҳёи тамаддунҳо замина гузошта, дар зиндагии инсоният ва пешрафти мадании ҷомеа нақши муҳимро мебозад. Оила биноест, ки барои тамоми умр бунёд в...
Захми меъда
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

Захми меъда

Сабаби пайдоиш ва роҳҳои табобати он Дарди меъда бисёртар дар фасли тирамоҳ ва баҳор авҷ мегирад.  Тавре табибон мегӯянд, пешгирии беморӣ аз табобати он осонтар аст. Аз ҳамин хотир, дар бораи сабабҳои пайдоиши захми меъда ва роҳҳои табобати он ба шумо маълумот медиҳем. Меъда ин узв ё ин ки халтачае мебошад, ки ғизо ва оби истеъмолӣ дар он ҷамъ гардида, бевосита раванди химиявӣ ва механикӣ коркарду ҳазми ғизоро дар бадан таъмин мекунад. Захми меъда ба иллатнокии пардаи луобии меъда алоқамандӣ дорад. Дар вақти вайрон шудани кори ин узви ҳаётан муҳимми инсон шираи меъда девори меъдаро ба қавле “мехӯрад” ва дар натиҷа захмҳо пайдо мешаванд. Бемории меъда аз дигар узвҳое, ки беморанд бо он фарқ мекунад, ки баъди гузаштани курси пурраи табобат ва ба худ омадани мариз низ дар девори меъда о...
Мактаби шуҷоат  ва мардонагӣ
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

Мактаби шуҷоат ва мардонагӣ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо дар суханрониҳои худ таъкид месозанд, ки «ҷавонон бояд номбардори ниёгони хирадманд, сулҳпарвар, эҷодкор ва баору номуси хеш бошанд». Хизмат дар сафи Қувваҳои мусаллаҳ ҳам яке аз вазифаҳои ҷавонони бонангу номуси кишвар аст. Қувваҳои Мусаллаҳ яке аз рукнҳои муҳимтарини давлатдории миллӣ ва сипари боэътимоди Ватани азизамон мебошад. Артиши миллии мо, ки дар шароити бисёр вазнини сиёсиву иқтисодии кишвар таъсис дода шуд, дар натиҷаи таваҷҷуҳи доимии ҳукумати кишвар тадриҷан устувору қавӣ гардида, бо кадрҳои соҳибихтисос ва соҳиби донишу малакаи баланди касбӣ, техникаву таҷҳизоти муосир таъмин мебошад. Боиси хушнудист, ки имрӯзҳо садҳо ҷавон­мар­дони баору номуси диёрамон бо амри дил баҳри ҳимояи манфиатҳои дав...
Дарси зиндагӣ
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

Дарси зиндагӣ

Бешак, сароғози ҳар коре аз шавқ ва завқи беандозаи шахс нисбати амали нек ва анҷоми хайр маншаъ мегирад. Интихоби касбу ҳунар ҳанӯз аз дидгоҳи кӯчаки олами тахаюллоти бачагӣ то ба синни камол рушд мекунад. Инсон давоми умри бобаракати хеш аз самараи донишу таҷриба ва маҳорату истеъдоди худ дар ҳаёт баҳравар мегардад ва барои расидан ба мақсадҳои ниҳоӣ амал мекунад. РОҲҲО - ПАЙВАНДГАРИ ДИЛҲО Гуландом Қаландарова - дастпарвари факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, таҳсилкардаи солҳои 1980-1985 мебошад. Гуландом ҳамчун ҳодии роҳ байни кӯчабоғҳои деҳаи хушманзараи Ганҷбор ва Шаҳдбор барои таълим додан, илм омӯхтани шогирдони муассисаи таълимии рақами 139-и шаҳри Ваҳдат тайи 40 сол масофаи ду километр роҳро субҳу шом тай менамояд. Ишораи Лоиқи зиндаёд дар ин бора хеле ...
Рисолати шаҳрвандӣ
АСОСӢ, БОНУВОНИ МУВАФФАҚ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

Рисолати шаҳрвандӣ

Дар шароити ҷаҳони муосир падидаву зуҳуротҳои номатлуб ва равандҳои номуносибе зуҳур кардаанд, ки боиси азбайнравии давлатҳову кишварҳо гашта истодааст. Яке аз ин зуҳуроти хавфнок ва доғи рӯз коррупсия ё худ фасоди молиявӣ мебошад. Таҳлилҳои кишварҳои буҳронзадаи ҷаҳонӣ бозгӯи он аст, ки ҳамин вабои аср, яъне коррупсия­ро нодида гирифта, сабаби заволи давлатдорӣ ва ҳатто нестшавии бисёре аз кишварҳо гардидааст. Воқеан, коррупсия ва омилҳои ба коррупсия алоқаманд барои рушди иқтисодиёт, сатҳи не­ку­аҳволии мардум, таъмини волоияти қонун ва пешрафти ҳар як кишвари соҳибистиқлол монеа эҷод карда, нобоварӣ ва бенизомиро ба вуҷуд меорад. Ин аст, ки ин падида имрӯз яке аз масъалаи асосии байналмилалӣ буда, ҷиҳати коҳиш додани он талошҳои дастаҷамъона амалӣ карда мешавад. Бо ин мақсад, ...
Гум бод номи ҷанг
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Хабарҳо

Гум бод номи ҷанг

Вақте ба аёдати иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ Бозор Нағзибекови 100-сола рафтем, эшонро дар иҳотаи зану фарзандон дарёфтем. Ӯ бо завҷааш 70 сол аст, ки зиндагии якҷоя доранд ва шебу фарози зиндагиро ҳамроҳ тай карданд. Шӯхиомез пурсидем, ки чӣ тавр 70 сол ҳамдигарро “тоқат” карданд? “70 сол мисли як лаҳза гузашт”, -баробар посух доданд онҳо. ...Айёми кӯдакиву наврасии Бозор Нағзибеков душвор сипарӣ шудааст. Ӯ дар интернат ба воя расид ва баъди хатми курси омӯзишӣ фаъолияти кориашро ҳамчун корманди ҳизбӣ дар ноҳияи Тавилдара оғоз кард. Моҳи октябри соли 1943. Дар кӯҳистон ҳаво торафт сард мешуд. Дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳия аз сабаби норасоии қувваи корӣ 50 гектар ғалла нодарав монда буд. Роҳбарияти вилоят ва ноҳия дар андеша монданд. Бозор Нағзибеков аз ҳисоби ҷавонон як бри...
Суманакпазӣ –  тараннумгари ваҳдат ва хайрхоҳӣ
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо

Суманакпазӣ – тараннумгари ваҳдат ва хайрхоҳӣ

Яке аз анъанаҳои Ҷашни Наврӯз ин омода намудани таомҳои наврӯзӣ мебошад. Одатан ин таомҳо пурра аз маҳсулоти гандумӣ, ки дастранҷи кишоварзон аст, омода карда мешуданд ва то имрӯз ин анъана идома дорад. Таомҳои маъмултарини ҷашни Наврӯз суманак, гандумкӯча ва оши бурида мебошанд. Суманак - таоми махсуси баҳорӣ буда, ба гу­рӯҳи таомҳои бо ҳарфи «син» оғоз шавандаи хони наврӯзии «7-син» дохил мешавад. Суманак асосан аз шираи сабзаи гандум омода мешавад. Ин таомро дар хона бо як нозукӣ омода менамоянд. Суманакпазӣ дастури хосе дорад ва нафаре, ки онро омода мекунад, бояд маҳорати баланди кадбонугӣ ва эҳтиёткорӣ дошта бошад. Зеро дар ҳолати риоя накардани талабот суманак бо таъму ранги махсус омода намегардад. Дар байни мардум мегӯянд, ки шахсе, ки суманакро пухтанӣ аст, бояд ғам надошта...
Шуои шабафрӯз
АСОСӢ, ЖУРНАЛ, Мақолаҳо, Матбуот

Шуои шабафрӯз

Сар ба оинаи тайёра ниҳода, лаҳзаҳои бо ту буданамро варақ мезанам. Дар назарам бо канда шудани чархҳои тайёра аз замин ба осмон парвоз мекунам ва бо рӯҳи малакутии ту, Модар дар фазои беолоиш аз гуноҳу фасод, ҳамбол мегардам. Кошки, ин парвоз охир намедошту бо ёди ту дар ҳаво муаллақ мемондам. Ҳамеша дар зиндагӣ аз ҳамин лаҳзаи ҷудоӣ тарс доштам ва ба худ тасаввур карда наметавонистам, ки рӯзе ту ҳам мисли дигар Модарон моро тарк хоҳӣ кард. Медонистам, ки инсон миранда аст, вале бо рафтани ту аз ин дунё бо ин бузургӣ кам бовар доштам… Аз синни хурдсолӣ байни ҳамсолони худ ҳамеша аз ту ифтихор доштам, чунки ту аз занони дигари деҳ тафовути зиёде доштӣ. Фарқияти туро дар сухандониву босаводият, кордониву поктинатиат эҳсос мекардам, ба назарам тамоми китобҳои чопшудаи дастрас кардаа...